Word-Dancing Together Towards Noble Outcomes

We spreken vaak over zelfbeheersing alsof het iets mentaals is. Alsof je jezelf gewoon moet toespreken: rustig blijven , niet overreageren , professioneel blijven, tot tien tellen . Maar zelfbeheersing gebeurt niet in het hoofd alleen, wel eerst en vooral in het lichaam door zelfregulatie. Zelfregulatie? Zelfregulatie is het vermogen van het lichaam om zijn eigen spanning, activatie en rust te sturen , ook in situaties die instinctief als onveilig of bedreigend worden ervaren. Dat vermogen is geen vast gegeven. Het kan worden getraind . Biogedragswetenschappelijk onderzoek laat zien dat een lichaam dat uit balans is, zichzelf opnieuw kan reguleren en dat dit proces sterk wordt beïnvloed door interactie met anderen. Met andere woorden: we reguleren onszelf, maar nooit volledig alleen. Tegen ons instinct in Een krijgskunst-context is per definitie onveilig en activeert primaire verdedigingsreacties: verstarren, vechten of vluchten. Wat aikido als krijgskunst bijzonder maakt, is dat b...

Communicatie begint zelden bij woorden. Ze begint bij wat mensen ervaren in een situatie: veiligheid of spanning, openheid of terugtrekking. Pas wanneer mensen zich voldoende veilig voelen, ontstaat er ruimte voor aandacht, helderheid en samenwerking. Dat idee loopt als een rode draad door mijn eigen werk rond communicatie en aikido. In training en onderzoek zie ik telkens opnieuw hoe het lichaam eerst reageert, nog vóór iemand iets zegt. Wanneer de spanning oploopt, vernauwt het onze waarneming. Wanneer er rust en veiligheid ontstaat, wordt het opnieuw mogelijk om te luisteren, te leren, opties te zien en samen te werken (De Baets & Van Praet, 2024). Precies daarom spreekt het thema van het komende congres van dokter Swinnen ,   Different BV, me zo aan. Op 21 mei 2026 organiseert dokter Swinnen het  Congres 2026 – Psychologische Veiligheid en Rust  in De Montil . Het evenement markeert bovendien het 30-jarig bestaan van Different BV en is hun tiende congres . Co...

We denken graag dat we rationele wezens zijn. Dat we situaties eerst analyseren, afwegen en dan pas reageren. In de praktijk verloopt het meestal omgekeerd. Nog vóór je iets denkt , heeft je lichaam al beslist of een situatie veilig aanvoelt of niet. Dat automatische waarnemingssysteem noemen we neuroceptie . Neuroceptie? Neuroceptie is het vermogen van het lichaam om onbewust signalen van veiligheid en onveiligheid te detecteren . Het begrip werd geïntroduceerd door Dr   Stephen Porges en verwijst expliciet naar iets anders dan bewuste waarneming. Je hoeft niets te zien , horen of begrijpen om toch gespannen te raken of juist te ontspannen. Een centrale rol hierin wordt gespeeld door de nervus vagus , een van de grootste zenuwen in het menselijke lichaam. Die zenuw loopt van de hersenen tot diep in de organen en is voortdurend bezig met scannen:  Ben ik veilig? Kan ik ontspannen? Of moet ik me beschermen? Het opvallende is: het lichaam detecteert gevaar of veiligheid snell...