Verwijsbrief 🧭 Grenzen aangeven
Wat aikido ons leert over duidelijke en constructieve begrenzing
In professionele en persoonlijke interacties zijn grenzen voortdurend aanwezig. Soms worden ze helder aangegeven. Soms blijven ze vaag, worden ze uitgesteld of komen ze pas naar voren wanneer de spanning al hoog is opgelopen. Veel mensen merken achteraf dat ze liever anders hadden gehandeld: duidelijker, rustiger of met meer moed.
Grenzen aangeven is echter niet enkel een kwestie van neen zeggen. Onder druk spelen automatische patronen, spanning, positie, aandacht en eerdere ervaringen vaak een belangrijke rol. Sommige mensen passen zich te veel aan. Anderen worden sneller scherp, hard of controlerend. Wat bedoeld is als duidelijkheid, kan door anderen als aarzelend, afstandelijk of agressief ervaren worden.
Een opleiding of workshop rond grenzen aangeven vertrekt daarom niet vanuit schuld of tekort, maar vanuit inzicht en ontwikkeling:
Hoe geef ik grenzen aan op een manier die duidelijk en aanvaardbaar is?
Daarvoor combineren we inzichten uit communicatie, psychofysieke zelfregulatie en aikido-geïnspireerde oefeningen. We onderzoeken hoe bepaalde kwaliteiten onder spanning kunnen doorschieten in een gebrek aan duidelijke of aanvaardbare grenzen (Ofman). Tegelijk zoeken we naar aanwezige sterktes, eerdere succeservaringen en hulpbronnen die kunnen bijdragen aan verandering.
De aanpak is integraal en ervaringsgericht: lichaam en geest worden samen betrokken in het leerproces. Via eenvoudige aikidobewegingen worden interactiepatronen, begrenzing, spanning en positionering concreet en voelbaar gemaakt. Deelnemers ervaren hoe houding, ademhaling, aandacht en neuroceptie — het vaak onbewuste waarnemen van veiligheid of onveiligheid (Porges) — rechtstreeks invloed hebben op de manier waarop grenzen worden aangegeven en ontvangen.
Empathie krijgt in deze workshop een werkbare betekenis. Niet als zichzelf wegcijferen of alles toelaten, maar als het vermogen om het perspectief van de ander cognitief te erkennen en de eigen grens te bewaren en te uiten.
De sessie combineert reflectie, ervaringsgerichte oefeningen en concrete vertaalslagen naar de werkvloer en de dagelijkse realiteit. Er is geen ervaring met aikido vereist. Verwacht geen trucjes of standaardzinnen, wel een aanpak die inzet vraagt en deelnemers helpt om steviger, helderder en constructiever in interacties te staan.
De aanpak bouwt voort op het doctoraatsonderzoek van communicatiedoctor Greet naar een belichaamde aanpak voor de ontwikkeling van professionele en interculturele communicatie.
🔶 Resultaat
Meer helderheid, meer zelfregulatie en meer moed om grenzen gepast aan te geven zonder zichzelf te verliezen of onnodig in escalatie terecht te komen.
Deze workshop vormt tegelijk een voorbereiding op geweldloze, verbindende communicatie en besluitarticulatie. Wie beter leert omgaan met spanning, aandacht en positionering, creëert ruimte voor duidelijkere interacties en meer gedragen samenwerking.
🟠 Voor wie?
Leidinggevenden, teamleden en professionals die merken dat grenzen aangeven soms moeilijk loopt, te veel energie kost of aanleiding geeft tot spanning en misverstanden.
🎯 Thema's
Grenzen aangeven | Zelfregulatie | Neuroceptie | Kernkwadranten | Assertiviteit | Nobel gedrag
🟠 Begeleiding
Communicatiedoctor Greet Angèle De Baets – onderzoeker, trainer en aikidoka
Referenties
De Baets, G. A., & Van Praet, E. (2024). Aikido’s self-regulation and co-regulation: A promising embodied pedagogy for intercultural communication training. Sport in Society, 27(7), 1094-1117. https://doi.org/10.1080/17430437.2023.2286018
De Baets, G. A., Plevoets, K., Decock, S., & Van Praet, E. (2025). The Potential of Aikido in Intercultural Business Communication Training: A Mixed-Methods Analysis of Embodied Pedagogy. Journal of Experiential Education, 0(0). https://doi.org/10.1177/10538259251397872
Ofman, D. D. (1992). Bezieling en kwaliteit in organisaties. Servire.
Ofman, D. D. (2004). Kernkwaliteiten: Een inspirerend kwadrantenspel. Scriptum.
Ofman, D. D. (2004). Core qualities: A gateway to human resources. Schiedam: Scriptum.
Porges, S. W. (2007). The polyvagal perspective. Biological Psychology, 74(2), 116–143. https://doi.org/10.1016/j.biopsycho.2006.06.009
Porges, S. W., & Lewis, G. F. (2010). The polyvagal hypothesis: Common mechanisms mediating autonomic regulation, vocalizations and listening. In Handbook of behavioral neuroscience (Vol. 19, pp. 255–264). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-374593-4.00025-5
Porges, S. W. (2021). Polyvagal theory: A biobehavioral journey to sociality. Comprehensive Psychoneuroendocrinology, 7, Article 100069. https://doi.org/10.1016/j.cpnec.2021.100069
Comments